Pies śmierdzi z pyska: 7 przyczyn i co z tym zrobić

Najczęściej psu śmierdzi z pyska przez płytkę, kamień i zapalenie dziąseł, czyli chorobę przyzębia. Rzadziej przyczyną są zęby mleczne, które nie wypadły, ciało obce w pysku, rana lub guz, choroba nerek (zapach amoniaku), cukrzyca (zapach słodki, jak zmywacz do paznokci) albo to, co pies je. Zdrowy pysk psa nie powinien mocno pachnieć, a nowy lub nasilający się zapach to powód do wizyty u lekarza weterynarii.

Poniżej znajdziesz tabelę 7 przyczyn z objawami, które im towarzyszą, prostą kontrolę pyska w domu i listę sygnałów, przy których nie warto czekać.

Czy to normalne, że psu śmierdzi z pyska?

Nie. „Psi oddech” to nie jest stan, do którego trzeba się przyzwyczaić. Brytyjska organizacja weterynaryjna PDSA pisze wprost, że nieświeży oddech nie jest normalny, także u starszych psów [1]. Najczęściej to pierwszy widoczny sygnał zapalenia dziąseł, obok zaczerwienienia i obrzęku [2][3].

Jeśli odruchowo odsuwasz głowę, kiedy pies ziewa, to już jest informacja. U Nikusi, naszej 2-letniej chihuahuy, tak to się zaczęło, a skończyło się sanacją w narkozie. Piszemy o tym w historii Nikusi.

7 przyczyn: skąd bierze się brzydki zapach z pyska psa?

Zacznij od zębów, bo to one odpowiadają za większość przypadków [1][4]. Jeśli zęby wyglądają dobrze, a zapach jest silny, nietypowy albo idzie w parze z innymi objawami, takimi jak większe pragnienie, chudnięcie czy wymioty, przyczyna może leżeć poza pyskiem, na przykład w nerkach albo w gospodarce cukrem.

1. Płytka, kamień i choroba przyzębia

To przyczyna numer jeden. Na czystym zębie płytka osadza się w ciągu 24 godzin, po około 3 dniach zaczyna twardnieć w kamień, a po około 2 tygodniach rusza zapalenie dziąseł [3]. W badaniach nieświeży oddech mierzy się jako stężenie lotnych związków siarki w powietrzu z pyska [6].

Ryzyko rośnie z wiekiem i jest większe u małych psów. W brytyjskim badaniu na 22 333 psach psy poniżej 10 kg miały około 3 razy większe szanse choroby przyzębia niż psy ważące 30–40 kg [4]. Metody, które pomagają ograniczyć nalot i kamień, porównujemy w tekście „Kamień nazębny u psa bez szczotkowania”.

2. Zęby mleczne, które nie wypadły

U szczeniąt zęby mleczne zaczynają wypadać około 14. tygodnia życia [2]. Jeśli mleczny kieł zostaje obok stałego, między nimi zbiera się jedzenie i płytka, a ząb stały może rosnąć krzywo. Merck Veterinary Manual zaleca, żeby lekarz usunął przetrwały ząb mleczny, gdy tylko go zauważysz [2]. Najczęściej dotyczy to małych ras.

3. Ciało obce w pysku

Kawałek patyka wbity w podniebienie, odłamek kości między zębami, nitka zaplątana pod językiem: to wszystko szybko zaczyna gnić i pachnieć [1][5]. Typowy obraz to pies, który nagle drapie pysk łapą, ślini się i ostrożnie je. Nitki pod językiem nie wyciągaj sama ani sam, bo jej drugi koniec może być w przełyku.

4. Rana, zapalenie jamy ustnej albo guz

Zapalenia błony śluzowej, owrzodzenia i guzy w pysku często dają silny, nieprzyjemny zapach, ślinienie i niechęć do jedzenia [5]. Guzy mogą krwawić i owrzodzić się, a węzły chłonne pod żuchwą bywają powiększone, zanim guz będzie widoczny [5]. Każdy nowy guzek w pysku psa pokaż lekarzowi.

5. Choroba nerek

Gdy nerki słabo pracują, w organizmie zbierają się produkty przemiany materii. Oddech może wtedy pachnieć amoniakiem [1], a przewlekła niewydolność nerek potrafi wywołać zapalenie i owrzodzenia w pysku [5]. Do tego zwykle dochodzi większe pragnienie, częstsze sikanie i chudnięcie. To dotyczy zwłaszcza starszych psów.

6. Cukrzyca

Przy źle kontrolowanej cukrzycy w organizmie gromadzą się ciała ketonowe, a oddech może pachnieć słodko, jak cukierki owocowe albo zmywacz do paznokci [1]. Słodki zapach razem z wymiotami, osłabieniem albo apatią to sytuacja pilna.

7. Dieta i to, co pies zjada

Karma na bazie ryb może zmieniać zapach z pyska [1]. Tak samo działa zjadanie odchodów, padliny czy śmieci na spacerze. Jeśli zęby są czyste, a zapach pojawia się i znika, zapisz przez tydzień, co pies jadł. Zjadanie odchodów warto omówić z lekarzem i behawiorystą.

Jak sprawdzić pysk psa w domu?

Wystarczy minuta, dobre światło i spokojny pies. Nie próbuj otwierać pyska na siłę: większość tego, co ważne, widać po podniesieniu wargi z boku. Sprawdzaj pysk raz w tygodniu, najlepiej o tej samej porze, i nagradzaj psa smaczkiem, żeby kontrola kojarzyła mu się dobrze.

1. Podnieś wargę z boku i obejrzyj zęby od kła do ostatniego trzonowca, po obu stronach.
2. Oceń kolor dziąseł przy zębach. Zdrowe są jasnoróżowe, bez czerwonej obwódki.
3. Delikatnie przesuń paznokciem po żółtym osadzie. Jeśli schodzi, to miękki nalot. Jeśli nie schodzi, to kamień, który zdejmie tylko lekarz.
4. Sprawdź, czy nie ma dwóch zębów w jednym miejscu, ruchomego zęba, rany, guzka albo czegoś wbitego w dziąsło.
5. Powąchaj oddech zaraz po przebudzeniu psa, zanim zje. Zapamiętaj, czy zapach jest „zgniły”, słodki czy amoniakalny.
6. Zrób zdjęcie zębów z boku z fleszem. Za kilka tygodni porównasz je z kolejnym z tego samego kąta.

Co zrobić, kiedy przyczyną są zęby?

Najpierw przegląd u lekarza weterynarii. Jeśli jest kamień, zdejmuje go lekarz podczas sanacji w narkozie, bo w domu nie da się tego zrobić [3]. Po zabiegu zaczyna się najważniejsza część: codzienna pielęgnacja, która ma spowolnić odkładanie się nowej płytki, bo bez niej zapach wraca.

Najlepsze jest codzienne szczotkowanie [3]. Jeśli pies się nie zgadza, możesz sięgnąć po metody bierne: karmę lub gryzaki z pieczęcią VOHC albo dodatek do karmy z algą Ascophyllum nodosum. W badaniu z placebo na 60 psach po profesjonalnym czyszczeniu grupa z algą miała od 60. dnia mniej lotnych związków siarki w oddechu niż grupa placebo, a w 90. dniu o 46% mniej [6]. Po 30 dniach różnicy jeszcze nie było, więc na efekt trzeba dać czas. Badanie finansował producent algi.

Taką algę ma Psi Kieł, karma uzupełniająca dla psów (potocznie suplement) na zęby i oddech. W miarce dla psa 10–25 kg jest 500 mg algi i 50 mg heksametafosforanu sodu, który wiąże wapń w ślinie. Psi Kieł pomaga ograniczyć odkładanie się nalotu i wspiera świeższy oddech, ale nie usuwa kamienia i nie zastępuje wizyty, jeśli zapach ma inną przyczynę niż zęby.

Czy odświeżacze oddechu dla psa pomagają?

Same zapachy maskują problem, a nie go rozwiązują. Miętowy smaczek czy spray zagłuszy oddech na chwilę, ale płytka i bakterie zostają na zębach. Jeśli wybierasz dodatek do wody albo żel, szukaj produktów z pieczęcią VOHC, bo przeszły badania według ustalonych protokołów [3][7].

Nigdy nie dawaj psu gumy do żucia, miętówek ani pasty do zębów dla ludzi. Wiele z nich zawiera ksylitol, który u psa w ciągu 10–60 minut może wywołać groźny spadek cukru we krwi [8]. Pasta dla ludzi nie nadaje się do połykania przez psa [2][3].

Kiedy do lekarza weterynarii

Jedź od razu, jeśli nieświeżemu oddechowi towarzyszy:

• słodki zapach z pyska razem z wymiotami, osłabieniem lub apatią,
• zapach amoniaku razem z wymiotami, brakiem apetytu lub osłabieniem,
• podejrzenie ciała obcego, zwłaszcza nitki pod językiem, albo silne ślinienie i drapanie pyska,
• obrzęk pyska lub policzka, krwawienie z pyska, którego nie da się zatrzymać.

Umów wizytę w ciągu kilku dni, jeśli:

• zapach jest nowy, wyraźnie silniejszy niż zwykle albo „inny”,
• pies więcej pije i sika albo chudnie,
• widzisz kamień, czerwone lub krwawiące dziąsła, ruszający się ząb, guzek w pysku,
• pies żuje jedną stroną, upuszcza karmę albo nie daje dotknąć pyska,
• szczeniak ma ząb mleczny obok stałego.

Psy często ukrywają ból zębów [2], dlatego brak skarg nie znaczy, że pysk jest zdrowy. U starszego psa nieświeży oddech warto sprawdzić przy okazji corocznych badań krwi. O tym, co jeszcze zmienia się u seniora, piszemy w tekście „Suplementy dla psa seniora”.

Najczęstsze pytania

Świeży oddech zaczyna się od zębów

W większości przypadków za zapachem stoją zęby, a o tym, czy nalot wraca, decyduje to, co dzieje się z nimi każdego dnia. Jeśli lekarz wykluczył inne przyczyny, a Twój pies nie daje sobie szczotkować zębów, wypróbuj Psi Kieł: jedna miarka do karmy, dawka pod wagę psa. Jeśli chcesz zadbać o zęby razem z innymi potrzebami psa w jednej paczce, stwórz mieszankę w konfiguratorze.

Źródła